Νίκος Καββαδίας, Kasbah

Τραβούσαμε με βήμα αργό προς την Κασμπά.
Φέσι αλγερίνικο φορούσε ο συνοδός μου.
Το στίχο ποίηση το λαμπρότερό σου δώσμου
για να ιστορήσω κάποια πράγματα θαμπά.

Ο ανήφορος ψηλός πολύ και σκαλωτός,
αρχαία γιομάτος μαγαζιά κι οπλοπωλεία.
Η παραλία κάτου φαινόταν με τα πλοία
κι ένας πολύγλωσσος που ερχόταν συφερτός.

Μαύρες γυναίκες, στολισμένες με λευκά,
Αλγερινές που εθορυβούσαν κι εγελούσαν
και ναυτικοί από ξένες χώρες που φορούσαν
κάσκες παράδοξες και ρούχα τροπικά.

Σπίτια παλιά, δίχως παράθυρα, ψηλά
κι απά σε πέτρινα πεζούλια καθισμένες
πατρόνες γριές, σαν από κόλαση βγαλμένες
παίζανε ζάρια και τραβούσανε λουλά.

Μες σε κοιτώνες χωρισμένους, σκοτεινούς,
απάνου σε φαρδιά και βρώμικα κρεββάτια,
άσπρες και μαύρες, με φρικτά κι άφωτα μάτια
δίχως ορίζοντα και δίχως ουρανούς.

Μέσα στο νούμερο «Ταλαάτ» ένα λευκό
κορμί γυναίκας σ’ ένα ολόμαυρο μεντέρι
στα χέρια της παίζει με τέχνη ένα μαχαίρι
κι ένα χοντρό βιβλίο διαβάζει, παλαιικό.

Με χαιρετά με μιαν ευχήν αραβική
και μου μιλεί από κάθε γλώσσα λίγα λόγια
που της εμάθαν μες τα ξένα καταγώγια
όσοι κοιμήθηκαν μαζί της ναυτικοί.

Ομως κρατά μετά τα χείλη της κλειστά.
Αν μείνεις -μου ‘πε- τ’ όνομά μου μη ρωτήσεις.
Μισώ τις μάταιες εξομολογήσεις
και των αντρών τα μάταια λόγια τα ζεστά.

Μείναμε δίχως να μιλάμε ως την αυγή
κι όταν επλήρωσα και κίνησα να φύγω,
κουδούνισε τα χρήματα στο χέρι λίγο
και μου τα πέταξε στο πρόσωπο με οργή.

Και μου πε: Αν ζήσατε πολύ στους τροπικούς
κι αν εδιαβάσατε παράξενα βιβλία,
μάθατε μόνο να οδηγάτε αργά τα πλοία,
στους χάρτες σκύβοντας τους Μερκατορικούς.

Αλλά το ασάλευτο ταξίδι των πορνών,
ποιός από σας, τυφλοί, ποτέ το βλέπει;
Ο μεσονύχτιος ήλιος πάντοτε το σκέπει
και τ’ άστρο κάποιων άγνωστών σας ουρανών.

Εβγήκα. Απέξω από την πόρτα της σειρά
προσμέναν Γάλλοι, Εγγλέζοι και Σενεγαλέζοι.
Κι αυτή κλεισμένη το μαχαίρι της να παίζει,
πετώντας το στον τοίχο τούτη τη φορά.

Κι ετράβηξα τρεκλίζοντας με βήμα αργό,
ώσπου έφτασα, με τη βοήθεια του κυρίου
απ’ την αρχαία πολιτεία του Αλγερίου
στο ξεβαμμένο μας τεράστιο φορτηγό.

Advertisements

1 Comment

Filed under Uncategorized

N.Kαββαδίας, Black and white (αφιερωμένο στον Μ. Καραγάτση)

[…και παπαγάλος είναι, όποιος επαναλαμβάνει ό,τι ακούει χωρίς να ξέρει τι λέει]

“μέσα μου μιλεί ένας παπαγάλος/γέρος στραβομύτης και μεγάλος/μα γιομάτος πείρα και σοφός”

[-ενώ ο Πεταλούδας …,καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη για ένα φόνο που δεν διέπραξε ποτέ.]

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Κώστας Χαριτάτος – Αντινομία (Νίκος Καββαδίας)

Ποίηση: Νίκος Καββαδίας
Μουσική: Κώστας Χαριτάτος
Ερμηνεία: Κώστας Χαριτάτος
Δίσκος: Μοτέρ (LYRA, 1988)
Ενορχήστρωση: Γιώργος Ανδρέου

Ὁ ἔρωτάς σου μία πληγὴ καὶ τρεῖς κραυγές.
Στὰ κόντρα σκούζει ὁ μακαρᾶς καθὼς τεζάρει.
Θαλασσοκόρη τοῦ βυθοῦ – χίλιες ὀργιὲς –
τοῦ Ποσειδώνα ἐγὼ σὲ κέρδισα στὸ ζάρι.

Καὶ σ᾿ ἔριξα σ᾿ ἕνα βιβάρι σκοτεινὸ
ποὺ στέγνωσε καὶ ξανεμίστηκε τὸ ἁλάτι.
Μὰ ἐσὺ προσμένεις ἀπ᾿ τὸ δίκαιον οὐρανὸ
τὸ στεριανό, τὸ γητευτή, τὸν ἀπελάτη.

Ὅταν θὰ σμίξεις μὲ τὸ φῶς ποὺ σὲ βολεῖ
καὶ θὰ χαθεῖς μέσα σὲ διάφανη ἀμφιλύκη
πάνω σὲ πράσινο πετούμενο χαλί,
θὰ μείνει ὁ ναύτης νὰ μετρᾶ τὸ ἄσπρο χαλίκι.

*Από τη συλλογή “Τραβέρσο” (1975).

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Yara yara – Νίκος Καββαδίας – Τραγουδάνε Οι Ξέμπαρκοι

Σύνθεση – ερμηνεία: Ηλίας Αριώτης – Νότης Χασάπης

«…Mόλις φθάναμε στο τελευταίο λιμάνι, έπεφτα να κοιμηθώ, κι όταν ξυπνούσα τους είχε καταπιεί όλους η πάχνη του Yara Yara. Πού είχε πάει κείνος ο αχός, το βουητό που με κοίμιζε τόσες μέρες, που το βαριόμουνα και που τ’ αγαπούσα».
Νίκος Καββαδίας.

Βράδυ του 1951 η εργατούπολη του Williamstown ησυχάζει. Γύρω απλώνονται τα φώτα της Μελβούρνης. Ο Yara Yara «κυλάει βαρετά ανάμεσα σε φορτηγά πελώρια και βουβά». Στο κατάστρωμα του S/S Cyrenia ίσως να βαριέται και ο ίδιος ο ποιητής.

Yara yara.

Καθώς αποκοιμήθηκες φύλαγε βάρδια ο κάβος
σε σπίτι μέσα ξέχασες προχτές το φυλαχτό.
Γελάς μα εγώ σε πούλησα στο Rio για δυο centavos
κι απέ σε ξαναγόρασα ακριβά στη Βηρυτό.

Με πορφυρό στα χείλη μου κοχύλι σε προστάζω
στο χέρι το γεράκι σου και τα σκυλιά λυτά.
Απάνωθέ μου σκούπισε τη θάλασσα που στάζω
και μάθε με να περπατώ πάνω στη γη σωστά.

Κούκο φορούσες κάτασπρο μικρός και κολαρίνα
ναυτάκι του γλυκού νερού.
Σε πιάνει -μην το πεις αλλού- σα γάτα η λαμαρίνα
και σε σαστίζει ξαφνικό προβέτζο του καιρού.

Το ντύμα πάρε του φιδιού και δως μου ένα μαντίλι
εγώ και σ’ έγδυσα μπροστά στο γέρο Τισιανό.
Βίρα Κεφαλονίτισσα και μάινα το καντήλι
σε λόφο γιαπωνέζικο κοιμάται το στερνό.

Σου πήρα από τη Νάπολη μια ψεύτικη καμέα
κι ένα κοράλλι ξέθωρο μαζί.
Πίσω απ’ το φριγκορίφικο στην άδεια προκυμαία
έβενος, γλώσσα της φωτιάς, στο βάθος κρεμεζί.

Φώτα του Melbourne βαρετά κυλάει ο Yara Yara
ανάμεσα σε φορτηγά πελώρια και βουβά
φέρνοντας προς το πέλαγος χωρίς να δίνει δυάρα
του κοριτσιού το φίλημα του στοίχισε ακριβά.

Γερά την ανεμόσκαλα καφέ για τον πιλότο
λακίζετε αλυσόδετοι του στεριανού καημού.
Και σένα που σε κέρδισα μιανής νυχτιάς σε λότο
σμίγεις και πας με τον καπνό του γκρίζου ποταμού.

Μια βάρκα θέλω ποταμέ να ρίξω από χαρτόνι
όπως αυτές που παίζουνε στις όχθες μαθητές.
Σκοτώνει, πες μου, ο χωρισμός; – ματώνει, δε σκοτώνει.
Ποιος είπε φούντο; ψέματα. Δε φτάσαμε ποτές.

Leave a comment

Filed under Uncategorized

“Λένε γιὰ μένα οἱ ναυτικοὶ ποὺ ἐκάμαμε μαζὶ…

“Λένε γιὰ μένα οἱ ναυτικοὶ ποὺ ἐκάμαμε μαζὶ
πὼς χρόνια τώρα μὲ γυναίκα ἐγὼ δὲν ἔχω πέσει,
πῶς εἶμαι παλιοτόμαρο καὶ πὼς τραβάω κοκό.
Μ᾿ ἂν ἤξεραν οἱ δύστυχοι, θὰ μ᾿ εἶχαν συχωρέσει…”

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Νίκος Καββαδίας, Ο πιλότος Nagel

Leave a comment

by | April 1, 2019 · 1:05 pm

Νίκος Καββαδίας, Του Πολέμου

http://archive.ert.gr/7476/

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Μελβούρνη: Εκδήλωση στις 12 Ιανουαρίου 2018 στα γραφεία του «Νέου Κόσμου» – «Μελβούρνη και Λεμεσός: Δύο λιμάνια του Νίκου Καββαδία»

Την Παρασκευή, 12 Ιανουαρίου 2018, στις 7μμ., στα γραφεία του «Νέου Κόσμου», ο Μίμης Σοφοκλέους θα παρουσιάσει το βιβλίο του «Μελβούρνη και Λεμεσός: Δύο λιμάνια του Νίκου Καββαδία».

Η παρουσίαση του βιβλίου στα γραφεία του «Νέου Κόσμου» έχει σημασιολογική όσο και σημειολογική χροιά, μιας και, όπως λέει ο Μίμης Σοφοκλέους, ο Καββαδίας έγραψε πολλές φορές για τη Μελβούρνη και έζησε τη μεταναστευτική εποχή αφού υπηρετούσε στο πλοίο «Κυρήνεια» που μετέφερε χιλιάδες Έλληνες στην Αυστραλία. Μάλιστα, το «Κυρήνεια» το ιστορικό πλοίο της μετανάστευσης, έγινε ποίημα από τον Νίκο Καββαδία και τραγούδι από τον Θάνο Μικρούτσικο. Έμπνευση ήταν το μεγάλο ταξίδι της ξενιτιάς στην Αυστραλία και οι 7 νάνοι της ανιψιάς του!

Το «Κυρήνεια» ήταν από τα πρώτα επιβατηγά πλοία με το οποίο ταξίδεψαν οι μετανάστες στην Αυστραλία. Το ιστορικό πλοίο είχε συμμετάσχει και στους δύο παγκόσμιους πολέμους και τα επόμενα χρόνια είχε αναλάβει το ταξίδι της ξενιτιάς για χιλιάδες Έλληνες μετανάστες. Ο Καββαδίας έκανε μερικά ταξίδια με το «Κυρήνεια» και στο ποίημα εξιστορεί τις εμπειρίες του. Το ταξίδι διαρκούσε ένα μήνα και στο διάστημα αυτό ο ποιητής είχε την ευκαιρία να γνωρίσει πολλούς ανθρώπους οι οποίοι αναφέρονται στους στίχους των ποιημάτων του.

Ο Νίκος Καββαδίας, ο ποιητής της πλώρης και των αμέτρητων λιμανιών, είναι ο ποιητής που αγάπησε τη στεριά και θέλησε να μας μάθει να τη ζούμε καλύτερα. Αυτή είναι η άποψη του ακαδημαϊκού και επιστημονικού διευθυντή του Ιστορικού Αρχείου Λεμεσού, Μίμη Σοφοκλέους, ο οποίος μελετά για πάνω από 20 χρόνια τον Καββαδία, ακολουθώντας τα χνάρια του από τη Μελβούρνη στη Λεμεσό, στα 2 λιμάνια όπου και ο ίδιος μοίρασε τη ζωή του.

Με το εν λόγω βιβλίο -αποτέλεσμα επίπονης και επίμονης αναζήτησης ντοκουμέντων, φωτογραφιών, αλληλογραφίας και ζωντανών αναμνήσεων από τα ταξίδια του ποιητή στη Μελβούρνη και τη Λεμεσό, αποκαλύπτεται η ιδιαίτερη σχέση που είχε ο Νίκος Καββαδίας με την πόλη μας και τους ανθρώπους της.

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Οι τελευταίες φωτογραφίες του Νίκου Καββαδία

Νίκος Καββαδίας και Ηλίας Πετρόπουλος

Οι τελευταίες φωτογραφίες του Νίκου Καββαδία τραβήχτηκαν από τον Ηλία Πετρόπουλο στις αρχές του 1975, ενώ ο Καββαδίας ετοίμαζε την τρίτη και τελευταία ποιητική συλλογή «Τραβέρσο», την οποία δεν πρόλαβε να δει τυπωμένη. Ο Πετρόπουλος, θυμάται από το Παρίσι το 1998:
«Αυτήν την εποχή βλεπόμασταν καθημερινώς. Άλλωστε, ήμασταν γείτονες. Ερχότανε, λοιπόν, στο σπίτι της Μαίρης ή μας τηλεφώναγε να κατέβουμε στο καφενεδάκι της Δεξαμενής για να πιούμε ούζα. Ο Καββαδίας έφθανε πάντα έχοντας μαζί του μια φέτα λακέρδα, τυλιγμένη σε λαδόχαρτο».

Πηγή της φωτογραφίας Μιχάλης Γελασάκης, από εδώ: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1589986067714406&set=rpd.100001090836315&type=3&theater

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Σύντομο υπόμνημα στο ποίημα “Γυναίκα” του Νίκου Καββαδία (Μέρος Α᾽)

Λωτοφάγοι

Εξαιτίας της μεγάλης έκτασής του το Υπόμνημα δημοσιεύεται σε δύο συνέχειες. Διαβάστε το δεύτερο μέρος ΕΔΩ.

Ευχαριστώ θερμά τη φοιτήτριά μου Μαίρη Κ. Βαλτινού, που μου προσκόμισε άφθονο χρήσιμο υλικό και μου χάρισε επίσης τη γνώση της για την κεφαλονίτικη ντοπιολαλιά. Η Μαίρη κατάγεται από την Κεφαλονιά, ζει στο Αργοστόλι κι έχει την ευτυχία να χαιρετά συχνά το άγαλμα του Ποιητή μας στην περιοχή που οι παλιοί γνώριζαν ως “Μέτελα” αλλά οι νέοι αποκαλούν απλά “στου Καββαδία”.

Γυναίκα (ποίημα)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

Το ποίημα «Γυναίκα» εντάχθηκε στη συλλογή «Τραβέρσο» (1975). Φέρει τη χρονογεωγραφική ένδειξη «Ινδικός Ωκεανός 1951», όπως και το ποίημα «Μουσώνας» από την ίδια συλλογή. Την ίδια ιδιαιτέρως παραγωγική χρονιά, σε διαφορετικά μέρη, ταξιδεύοντας όμως πάντα με το ατμόπλοιο S/S Cyrenia, ο ποιητής συνθέτει επίσης τα ποιήματα «Yara Yara» και «Εφτά νάνοι στο S/S Cyrenia», αλλά και το μυθιστόρημα που πολλοί μελετητές θεωρούν σήμερα ως έναν αφηγηματοποιημένο υπομνηματισμό των…

View original post 3,782 more words

Leave a comment

Filed under Uncategorized