ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ: «Ποτέ μου δεν πίστεψα σ’ έναν θεό!»

Γράμματα στην αδελφή του Τζένια και στην Έλγκα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

«Τον κάθε τόπο τον αγάπησα πάντα για τη μυρωδιά του». «Έχω κάμει άπειρα λάθη. Μαζεύονται και γίνονται “ΛΑΘΟΣ”». Μόνο μια ορισμένη ώρα με βασανίζουν για λίγο μα πολύ λίγο…». «Εγώ δεν έχω αγαπήσει ποτέ μου! Τα “ωραία κορίτσια” μ’ ενθουσιάζουν, όμως δεν είναι για ‘μένα.Τα χέρια μου είναι λερωμένα πολύ. Λατρεύω τις γυναίκες που δεν υπάρχει γι’ αυτές ορίζοντας και ουρανός».

Σκόρπιες φράσεις από το βιβλίο που προσφάτως κυκλοφόρησαν οι εκδόσεις Άγρα, όπου μέσα από ογδόντα δύο γράμματα και καρτ ποστάλ ξεπροβάλλει ολοζώντανος ο Νίκος Καββαδίας από το 1935 μέχρι το 1965. Καταπώς δείχνουν τα προσωπικά του γραφτά, ο «Ποιητής της θάλασσας και των μεγάλων ταξιδιών» τα πιο ριψοκίνδυνα μπάρκα του τα ‘καμε στην απέραντη, μελαγχολική θάλασσα εντός του.

Σε 190 σελίδες απλώνεται η τοπιογραφία της ζωής του, από πόρτο σε πόρτο κι από ζωγράφους σε ποιητές. Οι γυναίκες του Lorenzo Credi, του El Greco, του Giorgione, του Eduard Manet, η γυμνόστηθη «Κλεοπάτρα» Simonetta Vespucci που πέθανε στα 23 της, η Βεατρίκη ντ’ Εστέ… Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο Τ. S. Eliot, ο William Henry Davies, ο Κώστας Καρυωτάκης, ο Walter Scott, ο Ezra Pound, ο Dante Alighieri, η Virginia Wolf, ο James Joyce, ο Daniel Defoe…

Αποκαλυπτικά συναισθηματικός, ο Νίκος Καββαδίας ανεβοκατεβαίνει όλη την κλίμακα της τρυφερότητας απευθυνόμενος στην αδελφή του και στην ανιψιά του. Μα, στα γράμματά του βρίσκουμε και άγνωστες (πρώτες) μορφές ποιημάτων του, απ’ αυτά που μελοποιήθηκαν και που όχι μόνο δεν κουραζόμαστε ν’ ακούμε ή δεν πέρασε η «μόδα» τους, αλλά χρόνο με τον χρόνο, δεκαετία τη δεκαετία (!), ανακαλύπτουμε κρυφές πτυχές τους, ενώ παραμένουν πηγή έμπνευσης παλαιότερων και νεότερων συνθετών.

Με ημερομηνία 6 Μαΐου 1951 έστειλε το ποίημα «Ariane». Η ακροτελεύτια στροφή:
«Ανεμοβάτης μου ‘φερε γραφή απ’ την Καταιγίδα.
Θα στείλει απόψε κίτρινο, σταχτί, και «της φωτιάς».
– Κι όποιος φοβάται φύλακα, ας πάει με φορτηγίδα.
Καλός σποριάς του χωραφιού του ας γίνει, και σκαφτιάς».

Το 1955 το ξανάγραψε με τίτλο «Fresco», και καταλήγει:
«Ένα κοπάδι ελέφαντες, μαϊμούδες και καμήλες
σου κουβαλούσαν σε μακρύ ποντόνι τα προικιά.
Μα τα ‘πιε ανεμορούφουλας απ’ έξω από τις Μύλες
και ξέστρωσες το νυφικό κρεβάτι σου, Θιακιά».

Και με αυτή τη μορφή εντάχθηκε στο «Τραβέρσο»,το 1975, χρονιά που σάλπαρε χωρίς επιστροφή… Απ’ όλους εμάς ένας στίχος για εκείνον, από το γράμμα που ‘στειλε απ’ το Colombo στις 14 Φεβρουαρίου 1951: «Thy salt is lodged forever in my blood» – «Το αλάτι σου έχει για πάντα στο αίμα μου εισχωρήσει» (William Henry Davies).

* Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στο μουσικό περιοδικό «Δίφωνο», τεύχος 181, Ιούνιος 2011 (σελ. 16).

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s