“Ένα μαχαίρι” – Χρόνια Πολλά κύριε Καββαδία!

471328_2868375503865_1745051574_o

Σαν σήμερα, 11 Γενάρη, γεννήθηκε ο Νίκος Καββαδίας

ΕΝΑ ΜΑΧΑΙΡΙ (από τη συλλογή “Μαραμπού”)
Ένα στιλέτο έχω μικρό στη ζώνη μου σφιγμένο,  
που ιδιοτροπία μ’ έκαμε και το ‘καμα δικό μου  
κι αφού κανένα δε μισώ στον κόσμο να σκοτώσω,  
φοβάμαι μη καμιά φορά το στρέψω στον εαυτό μου

“Οι ιστορίες των ναυτικών έχουν μια φυσική απλότητα”, όπως παρατηρεί ένας άλλος λογοτέχνης, επίσης παθιασμένος με τη θάλασσα, ο Τζόζεφ Κόνραντ. Στον Καββαδία η φυσικότητα δεν εξισώνεται με την ανυπαρξία τέχνης (το αντίθετο: η φύση μπορεί ν’ αναγνωριστεί εκ νέου και να ξανακερδηθεί μέσα στην τέχνη) ούτε η αυθεντικότητα εξαντλείται στην επίφασή της, στο εξωτερικό σχήμα της, που θα μπορούσαν να το προσφέρουν κάποιες ωμές λέξεις της θαλασσινής αργκό ή ορισμένα μοτίβα του ταξιδιού και του πόντου.

Ποιήματα όπως το “Ένα μαχαίρι”, θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως μικρά θεατρικά μονόπρακτα, με διαλόγους ρέοντες. Το ταξίδι, στο έργο του είναι το αυτονόητο σκηνικό. Η δράση είναι μια ασύνδετη, χαλαρή διαδοχή λεκτικών εικόνων με ελαστικό ιστό, που διαμορφώνεται από τον εκάστοτε “ναυτικό αφηγητή” πρωταγωνιστή.

Αν πλησιάσουμε αρκετά, βλέπουμε πως έχουμε λεπτολόγο υλικό, εξαντλητικά επεξεργασμένο, με πολλές σκοτεινές περιοχές “κρυμμένου νοήματος”, με λέξεις αμφίσημες και αλληγορικές, με φωτοσκιάσεις εντάσεων και σιωπών, που ισορροπούν σ’ ένα ήρεμο, χαμηλόφωνο τόνο. Το πλοίο γίνεται το ονειρώδες αφροδίσιο σώμα, το νερό η πλήρης ερωτική φαντασίωση. Πέρα από τη δράση και το αναμενόμενο σκηνικό, οι χαρακτήρες που φιλοτεχνεί λεπτομερώς, σχεδόν σε κάθε ποίημα, δίνουν την εντύπωση πορτρέτου.

Η φόρμα του πορτρέτου δείχνει να ταιριάζει απόλυτα στη συγγραφική ιδιοσυγκρασία του Καββαδία, γιατί του παρέχει τη δυνατότητα με δυο λόγια να παρουσιάσει μια εικόνα της προσωπικότητας ή της δράσης κάποιου προσώπου. Απ’ αυτόν το ιδιότυπο θίασο, παρελαύνουν ρεαλιστικές και φανταστικές μορφές, πρόσωπα σύμβολα, όπως ο ναύτης, ο καπετάνιος, ο μαρκόνης, ο θερμαστής, όχι όμως ως προσωποποίηση της επαγγελματικής ιδιότητας του καθενός, αλλά ως ποιητική σύνοψη μιας ανθρώπινης κατάστασης.

Όλα μαζί συνθέτουν ένα μυστηριακό κόσμο, που σου δημιουργεί τη διάθεση να τον εξερευνήσεις…

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s